رسيدنش باشى كه خودبه‌خود برسد . تنها داروهاى ريزانندهء مواد مايع و كم‌مايه استعمال كن ، مانند : شير و بزر خربزه با كمى از لعابها تا خودش مىتركد . اگر بتوانى دمل را پراكنده كنى و تحليل ببرى ، كارى است بسيار پسنديده . هرگاه دبيله تركيد ، ممكن است چرك چكيده از تركيدن از راه رحم بيرون آيد . كه در اين حالت بايد باقى مانده‌اش را پاكسازى كنى و تحليل ببرى . مرهم با سليقون صغير در زهدان تزريق كن ! ممكن است چرك چكيده از دمل از راه مثانه بيرون رود ، در اين حالت مواظب باش داروهاى ادرارآور بسيار قوى به بيمار ندهى كه بقاياى چرك دمل را يكباره تخليه كند . زيرا چنين داروهاى بسيار قوى مواد ناباب ديگر را به مثانه وارد مىكنند و آنگاه مواد تازه وارد با چرك ورم دست بدست هم مىدهند و مثانه را بيمار مىكنند و قرحه‌هايى در مثانه پديد مىآورند . داروهاى ادرارآور كه تجويز مىكنى بايد لطيف و كم شدت باشند و آهسته مادهء آبكى كم‌مايه را ريزش دهند كه همان داروى ذكر شده يعنى شير و بزر خربزه و چيزى از لعابها كافى است . ممكن است چكيدهء دمل از راه مدفوع بيرون آيد . شايد نياز باشد كه دمل زهدان را وسيلهء داروهاى گذاشتنى براى دمل زهدان و غير دملها - كه ذكر شده‌اند - بتركانى . مانند ضمادى كه از انجير و خردل و چلغوز كبوتر سازند . بعد از انفجار دمل كه چرك كرده است ، بايد چرك را پاك كنى . وسيلهء عسلاب اين پاكسازى را انجام ده و چندين بار تكرار كن تا معلوم مىشود كه چرك غليظ باقى نمانده است . بعد از پاك شدن زهدان از چرك دمل ، داروهاى علاجى قرحه را استعمال كن ! اگر عوارض ناشى از پيدا شدن دمل در زهدان بسيار شدت يافت ، ناگزير بايد داروهايى از قبيل : ضماد ساخته با آرد جو ، انجير ، شنبليله ، بزر كتان و شاه افسر بر زهدان گذاشت . از اين انواع داروها در آب بجوشان و بيمار را در آن بنشان . و هرآنچه در بحث از علاج ورم گرم و علاج دمل كه در غير اينجا و در هر جا گفته‌ايم به ياد بياور و به داروهاى علاجى ديگر حالات ورم گرم و دمل در غير زهدان مراجعه كرده و اين بحث ما را كه در اينجا آمده است كامل‌تر كن ، كه نيازى به زحمت ما نيست . فصل پنجم ورم بلغمى زهدان زنانى كه به ورم بلغمى در زهدان مبتلا مىشوند احساس سنگينى ، بادكردگى و همان نشانيهاى ورم بلغمى در غير زهدان را دارند . ليكن فرق آن است كه در اين مورد درد زياد نيست . احساس سستى و فروهشتگى در دست و پا و زهار مىشود ، رنگ و روى بيمار به رنگ و روى بيماران استسقاى گوشتى مىماند . علاجش علاج ساير ورمهاى بلغمى درونى است كه از آن در چند بحث علاجى ياد كرده‌ايم .